Wilt u de 11e Kerstactie ondersteunen?

Uw gift is meer dan welkom op rekeningnummer 3478.28.922

t.n.v. ‘Stichting Nijkerk voor Gruisor’ te Nijkerk, onder vermelding van

Kerstactie 2011. Lees meer...
Kerst 2003
Verslag Kerstpakkettenactie 2003 en bezoek aan Gruisor

Heenreis en aankomst
Vrijdagavond 12 december 2003 vertrekken vier Nijkerkerveners: Gert Geurtsen, Jaco Bruinekool, John van Kasteel en ondergetekende met een door Automobielbedrijf Jonker Hoevelaken gesponsorde auto naar Roemenië. We krijgen enkele kaarten met kerstgroeten van gemeenteleden mee én een tas vol versnaperingen voor onderweg. De tank wordt gratis met diesel gevuld bij de fam. Guliker. Teunie schrijft nog even een kaart en geeft een aandenken mee voor de predikant van Gruisor en zijn vrouw.
Zaterdag 13 december 2003 komen we om 16.00 uur aan bij hotel Angela in Berettyoújfallu, diep in Hongarije. Het was een zeer rustige reis door Duitsland en Oostenrijk, maar een gevaarlijke rit door dichte mist over de uitgestrekte poesta in Hongarije. In het hotel ligt een gastenboek, waarin mensen uit allerlei delen van Nederland met een missie ergens in Roemenië een verhaaltje hebben gepend. Dan besef je dat het werk onder de arme bevolking van Roemenië geen druppel is op een gloeiende plaat, maar misschien wel een plas water….
Zondagochtend rond 9.00 uur vertrekken we naar Roemenië. Er zijn geen problemen bij de grens. De diesel blijkt in Roemenië veel goedkoper te zijn dan in de andere landen. Het is rustig op de weg door Roemenië en we kunnen lekker opschieten. De temperatuur ligt rond het vriespunt. De weg tot aan de afslag naar Gruisor is behoorlijk verbeterd. Maar als we het bruggetje over rijden naar Gruisor, wanen we ons midden in de wildernis. Over een hobbelig modderpad van 4 km slingeren we naar het dorp. We komen om ongeveer 16.00 uur Roemeense tijd (1 uur later dan in Nederland) aan in Gruisor. Op de teller staat ruim 1900 km.

Zondag 14 december: ontmoetingen en programma
We maken in de pastorie kennis met ds. Fehérvary Bálint en zijn hoogzwangere vrouw Erzsébet. Hun zoon Adam van 16 maanden slaapt nog. We brengen de groeten over van het thuisfront. Ik overhandig wenskaarten en een brief van ds. Westerman (die vanuit het Duits in het Engels moet worden vertaald). Ook is er een brief met geld van Németh Géza uit Nijkerk, dat hij bijeen heeft gehaald door het organiseren van een Hongaars etentje. Het geld is bestemd voor de auto van Bálint. Het vorige vehicle had het begeven en Bálint kon niet meer naar de stad. Met het oog op de komende bevalling van Erzsébet (de vrouwen bevallen in het ziekenhuis) zou dat heel lastig voor hen zijn.
We bellen onze vrouwen dat we veilig zijn aangekomen.
Op mijn verzoek belt Bálint een werkloos geworden zigeuner in de omgeving van Gruisor om de brief met geld te komen afhalen die ene fam. Visser uit Nijkerk heeft meegegeven. De zigeuner haalt de brief maandagochtend bij de pastorie op en is er ziels gelukkig mee.

Om 17.00 uur wonen we de kerkdienst bij in het ijskoude kerkje van Gruisor. Na afloop van de dienst richt ik in hakkelend Hongaars een kort woord tot de kerkbezoekers en breng daarin de groeten over van de mensen uit Nijkerk en Nijkerkerveen. Ook vertel ik dat Németh Géza (Géza bacsi of ome Géza, zeggen ze daar) die hun taal spreekt, verhinderd is en spreek de hoop uit dat we een fijne ontmoeting zullen hebben met de mensen en dat de kerstpakkettenactie zal slagen.

Na de dienst worden we uitgenodigd om in de kleuterzaal van de school te komen. Daar zijn o.a. de onderwijzeres Ibolya, ouderling Tibor, de moeder van het invalide kind Szillard, koster Victor en zijn vrouw, Itsa een hartelijke boerenvrouw die een beetje Engels spreekt en Monica, een meisje van 12 jaar, dat ook wat Engels spreekt. We krijgen koekjes, zoutjes, brandewijn en limonade. De school ziet er gezellig, warm en goed verlicht uit, dankzij het werk van de Stichting en de Van Rootselaarschool. De levensmiddelen voor de kerstpakketten zijn al met de boerenkar in de school gebracht en staan in het klaslokaal opgestapeld. De delegatie uit Lunteren, die ook voor hún ‘sponsordorp’ Cserefalva kerstpakketten hebben ingekocht, heeft het geld voor ons voorgeschoten.

Om 20.00 uur eten we bij Bálint en Erzsébet en nemen het programma voor de komende dagen door. Ze maken zich zorgen over de slechte economie. Op 1 januari 2007 treedt Roemenië toe tot de Europese Unie. De inflatie van de Roemeense lei is hoog; vorig jaar kreeg je voor 1 euro = 35.000 lei, nu 40.000 lei. De gasprijs en andere overheidsvoorzieningen, zoals electra zijn duur, omdat deze gekoppeld zijn aan de euro. Bálint verdient ongeveer € 100 per maand en kan zich redelijk redden, maar veel inwoners van Gruisor hebben het minder goed en hopen dat de vorst zo lang mogelijk wegblijft nu veel mensen een gaskachel hebben. Sigaretten en levensmiddelen, zoals vlees, zijn goedkoop. Een pakje sigaretten kost maar 50 eurocent.

De bespreking met Bálint levert het volgende op:
Voor het fietsenproject is thans geen belangstelling (oorzaak: zeer slechte weg naar Gruisor).
Voor de schoolbus naar de stad Targu Mures betalen we € 360 (van januari tot en met juni 2004; € 60 p. mnd.). Bálint zal het geld aan de chauffeur geven.
De cadeautjes die we nog voor sinterklaas willen geven, zal Bálint dinsdag in Targu Mures kopen; hij moet dan toch naar de stad voor een vergadering met andere predikanten. Het wordt fruit. We geven hem € 50 mee voor 35 kinderen.
Het dak van de kerk moet aan één zijde worden gerepareerd; Bálint zal een offerte van de reparatiekosten laten maken en naar de Stichting sturen.
Bálint wil dat het dorpshuis wordt gebruikt voor catechese en de peuters. Het peuterzaaltje is te klein. Ook wil hij dat er een gastenverblijf komt, net als in Cserefalva waar wij nu met de delegatie van Lunteren overnachten (en waar we kunnen douchen!). Bálint vindt het niet leuk dat Gruisor ons niet kan herbergen (je kunt nergens fatsoenlijk naar een toilet of douchen).
Het dak van de school moet rond de schoorsteen worden gerepareerd en er dienen voorzetramen te worden geplaatst om de kou buiten te houden.
De school heeft dringend behoefte aan stromend water; er moet een put worden geslagen.
Een werkvakantie voor een groep van jongelui uit Nijkerk(erveen) is mogelijk in de zomer van 2004; het gastenverblijf in Cserefalva heeft voldoende capaciteit. Er moeten wel begeleiders mee en zij moeten zelf een werk- en ontspanningsprogramma in elkaar zetten.
Het voorstel om de ouders van Szillard geld voor medicijnen te geven, valt bij Bálint in goede aarde. € 60 vindt hij voor nu een goed bedrag. Hij vraagt of het mogelijk is om regelmatig een bijdrage te geven voor de dure medicijnenen; onderzocht zal worden of dit vanuit Nederland kan worden gesponsord.
Een organist voor de kerk is geen echte noodzaak en bovendien te duur (€ 70 per maand).
Er komt bij de school een vuilniscontainer van 100 liter.

’s Avonds hebben we in het gastenverblijf in Cserefalva een gesprekje met de delegatie uit Lunteren, die daar in dezelfde week onderdak heeft. De kerstpakketten zijn voordelig bij een supermarkt in Targu Mures ingekocht: € 15,20 per stuk; 200 pakketten kosten dus € 3.040,-. Onze penningmeester Jaco betaalt het door Lunteren voorgeschoten bedrag.

Maandag 15 december: de kerstpakkettenactie
Na het ontbijt om 8 uur halen we 200 stoffen tassen op in het naaiatelier van Cserefalva. Ze kosten € 1 stuk. Het atelier wordt gerund door twee enthousiaste mensen. De tassen zijn goed gestikt en daardoor sterk. Ook krijgen we er een rondleiding. Er werken 10 mensen, 2 medewerkers komen uit Gruisor. De grondstoffen en machines komen uit Duitsland. Het atelier krijgt steeds meer opdrachten. Een gepensioneerde man, Ferri, met veel ervaring in deze branche houdt toezicht en helpt de vrouwen met het werk. Het atelier wordt ’s nachts bewaakt.

Om 9.30 uur zijn we met de tassen in het schooltje van Gruisor en stellen daar de pakketten samen. We krijgen hulp van de koster, de onderwijzeres, Itsa de boerin en nog twee vrouwen. De levensmiddelen zien er goed uit. Sommige deksels van de jampotten zitten niet goed vast, waardoor er schimmel op de jam staat. In elke tas worden zakjes zaad (spinazie, rode bieten, etc.) gedaan. We hebben dat uit Nederland meegenomen. Omdat er te weinig zakjes slazaad zijn, maar elk zakje veel zaad bevat, worden ze gesplitst en weer dichtgeseald. Zo is er voldoende voor iedereen.

Na het luiden van de klok komen de mensen uit Gruisor de kerstpakketten afhalen bij de school. Zij moeten eerst de lijst, waarop de namen van alle gezinnen staan, aftekenen. Wij helpen bejaarden met het dragen van de pakketten en deze schatten van mensen overladen ons in hun kleine huisjes met sterke pálinka, oude kuch en walnoten. Wat een hartelijkheid en dankbaarheid; om stil van te worden.

Nadat alle rommel in de school is opgeruimd, gaan we de westelijke heuvels op om het verspreid liggende kerkhof te bekijken. ’s Middags om 3 uur lunchen we bij de fam. Tibor. We krijgen er gerookte worstjes en karbonade met aardappelmeel waarin kuiltjes vette jus je glimmend aanstaren. Daarna gaan we naar Bálint en Erzsébet om bij te praten of bij te komen van de sterke pálinka. We vernemen op het nieuws dat Saddam Houssein is gepakt. Kleine Adam vindt het best gezellig met die Nijkerkerveners. Jaco en Gert vinden het wel goed en doen een middagtukkie.

Nadat we ons in het gastenverblijf wat hebben opgeknapt, gaan we om 20.00 uur naar het jonge boerengezin Andras met hun 12-jarige dochter Monica, die Engels spreekt. De onderwijzeres Ibolya is er ook. Ibolya is helemaal opgeklaard sinds de school er zo goed uitziet. Er zijn zelfs 4 pc’s, waaraan de kinderen les krijgen. Zij hebben ons uitgenodigd voor het avondeten en via Monica kunnen we een beetje met de anderen communiceren. Monica zou best op vakantie naar Nederland willen…

Dinsdag 16 december: kerstpakketten voor Csóka en de dorpsraad
Na het ontbijt gaan we om 9.30 uur naar het dorpshuis waar 17 pakketten voor inwoners van Csóka worden uitgedeeld. Csóka is een dorpje op 3 km afstand van Gruisor. Er wonen 120 mensen, waarvan 90% zigeuner is. De laatste 6 pakketten moeten naar Csóka worden gebracht, omdat de mensen te oud of te ziek zijn om ze op te halen. Zoltan en Lajos, twee sterke mannen, en Victor de koster gaan mee. Ook Itsa vergezelt ons vanwege de taal. Zoltan heeft wel een auto maar bijna geen benzine. We geven hem € 10 en wachten tot zijn zoon benzine heeft getankt. Dan gaan we met twee auto’s de heuvels in naar Csóka.
Er doen zich geen noemenswaardige problemen voor bij de verdeling van de pakketten. Wel is er een jonge zigeunervrouw met 3 kinderen in lompen, die om een pakket bedelt. Ze staat echter niet op de lijst, omdat ze bij een ander gezin inwoont. We geven haar een tas met wat speelgoed voor de kinderen, waarna ze vertrekt. We voelen ons een beetje machteloos en schuldig.
De reus Zoltan past op de auto’s, terwijl wij een kijkje gaan nemen in het schooltje. De klas zit vol met leerlingen. Prachtige kopjes met ongewassen haren recht overeind en grote bruine ogen die je zwijgend aanstaren. Dat beeld houden we lang op ons netvlies. Wij geven ieder kind een kleurboek, een doosje kleurpotloden en een pakje snoep. We hebben ook wat kleding (sokken) voor de kinderen en ander spul van thuis, dat we aan onderwijzer Joska geven. Joska is zeer verlegen, spreekt wat Duits, maar we moeten de woorden eruit trekken.
De school heeft dringend electriciteit nodig. De aansluiting moet Joska echter zelf regelen bij de plaatselijke autoriteiten. Het lokaal is nu een donker en ongezellig hok. De aftandse landkaart hangt er nog steeds, het schoolbord is versleten en er staat een schaaltje met water en zeep op een stoel in de hoek. De toiletten buiten zijn een verschrikking. De muren van het lokaaltje zijn vies en kaal en smeken om een witkwast. Heel anders dan in Gruisor en nemen ons voor dat de Stichting dit hoog op de prioriteitenlijst zet. We zien in Csóka vervallen huisjes en oude, door het zware leven geknakte weduwen de winter tegemoet gaan.

We gaan ’s middags even naar de stad Targu Mures (ongeveer zo groot als Utrecht) op ongeveer 15 km afstand van Gruisor en bezichtigen daar de grote Russisch orthodoxe kerk. Zigeunervrouwen met kinderen aan de borst lopen door de vrieskou en bedelen bij grote gebouwen; ze worden overal weggejaagd door de politie.

Om 15.00 uur gaan we bij de koster op bezoek. We noemen hem “Jan Ham”. Hij en zijn vrouw zijn verlegen mensen. Ze doen echt hun uiterste best om het je naar de zin te maken. Ze eten niet mee, maar houden scherp in de gaten dat de gasten volop te bikken krijgen. Na afloop krijgen we walnoten en pálinka mee en trots toont Victor zijn hond en duiven. Victor en zijn vrouw zijn steunpilaren voor Gruisor.

Om 17.00 uur vindt de vergadering van de dorpsraad plaats in het leslokaal. Tolk is Melinda Borsos, weduwe van een predikant, die in een naburig dorp heeft gediend en door contacten met – jawel - Nederlanders onze taal heeft geleerd. De vergadering duurt 2 ? uur en gaat voornamelijk over het jongveeproject. De mensen willen weten welk bedrag beschikbaar is. Bálint herinnert eraan, dat dit project al in februari goed is doorgesproken en heeft uitgemond in een conceptovereenkomst. Zijn vrouw Erzsébet wil voor dit project geen penningmeester zijn. Zij vreest dat anders haar neutrale positie binnen de gemeenschap in gevaar komt. Boer Lajos, de man van Itsa, stelt zich beschikbaar om de rol van penningmeester voor dit project op zich te nemen. Men denkt ongeveer € 700,- per gezin nodig te hebben om iets goeds te kunnen ondernemen.
De lening die de dorpsraad aan de particulieren verstrekt, wordt ter meerdere zekerheid bij de notaris vastgelegd. Bálint verzekert ons dat de notariskosten gering zijn. Het vee is nu goedkoop (de prijzen van het vlees zijn omlaag gegaan), maar het voer is duur. Begin januari zal de dorpsraad beslissen wie wel en wie niet in aanmerking komt om aan het project deel te nemen. Men zegt toe dat het vee binnen twee maanden zal worden gekocht. Duurt het langer dan zal het geld worden teruggegeven.

Verder komen de volgende zaken aan de orde:
Het dak van de school en van de kerk moeten worden vernieuwd. Er zullen offertes worden gemaakt, waarna de Stichting zal bekijken wat haalbaar is en prioriteit heeft.
Voor het tunnelkasproject (als in Cserefalva) is momenteel geen concrete interesse.
Men wil een goede watervoorziening in het dorp; de huidige waterputten zijn te ondiep waardoor het water niet drinkbaar is. Maar de dorpsraad is sceptisch: men heeft geen geld om diepe putten te slaan en men gaat ervan uit dat de Stichting niet het geld of de middelen ervoor heeft. Afgesproken wordt dat Zoltan namens de dorpsraad in Targu Mures bij waterbouwdeskundigen gaat informeren naar de technische mogelijkheden en de kosten van het op kleine schaal putten slaan. Vervolgens zal er een concreet voorstel worden gedaan. Intussen zullen wij in Nederland ons licht opsteken (b.v. bij Pijpers in Nijkerk) en de financiële mogelijkheden onderzoeken (b.v. fondswerving of subsidie-aanvraag bij de Nederlandse overheid). Overigens was er in 1912 nog een goede bron in Csóka, dat toen welvarender was dan Gruisor. Men wil dat er weer zo’n centrale bron komt van waaruit het water naar de huizen wordt gedistribueerd.
Hygiëne en gezondheidszorg ouderen. Er zijn veel alleenstaande bejaarden die medische hulp en zorg behoeven. Op voorstel van Erzsébet wordt afgesproken dat er een diaconaal fonds komt, dat door haar wordt beheerd. Vanuit dat fonds worden medicijnen en de kosten van het vervoer van ouderen en zieken naar de huisarts of specialist betaald. Eerst wordt nagegaan om hoeveel mensen het gaat en wat nodig is, waarna een bedrag zal worden genoemd dat de Stichting in het fonds zal stoppen. Vanuit Nederland kunnen goedkopere medicijnen en vitaminen worden overgebracht.
De peuterzaal is te klein. Voorgesteld wordt om het dorpshuis daarvoor te gebruiken. Dat kan dan in combinatie met de catechesegroep van Bálint. Wel moet er dan verwarming komen. De ramen en kozijnen van het dorpshuis (5 stuks) zijn aan één kant slecht. Ook moeten daar voorzetramen komen. Ook de kerk zou voorzetramen moeten hebben om de kou te weren. Besloten wordt offertes te vragen voor de ramen en het dak van de kerk, de school en de ramen van het dorpshuis.
De dorpsraad is het met ons eens dat het schooltje in Csóka nodig moet worden opgeknapt en dat er electriciteit komt. Joska wordt aangewezen om dit laatste bij de overheid aan te vragen.

Om 20.00 uur hebben we de avondmaaltijd bij de familie Bardosi. Zij zijn de ouders van Szillard, het meervoudig gehandicapte kind. Szillard ziet er lichamelijk goed uit en is goed gekleed. Het echtpaar heeft nog een gezond dochtertje van 3 jaar. We geven de geëmotioneerde moeder € 60,- voor de medicijnen. De man zegt weinig en houdt zich een beetje op afstand.

Woensdag 17 december: losse eindjes, cadeautjes en afscheid
Wij gaan ’s ochtends naar de pastorie van Bálint, waar we de sinterklaascadeautjes voor de kinderen samenstellen. Ieder krijgt een zakje met 2 sinaasappels, 2 bananen en 3 sinaasappels. Wat over is gaat naar de kinderen van Csóka. Ook geven we de peuters de prachtige gebreide truien die door iemand uit Nijkerk zijn meegegeven. Men is er erg blij mee.

We krijgen als dank voor ons bezoek een tas met kleine cadeautjes voor onszelf en de Stichting mee.
We bezoeken nog even het barretje van het dorp; er is amper jeugd en ze reageren schuchter. De sigaretten zijn er spotgoedkoop. We wandelen het dorp door, bekijken wat boerderijen en zien hoe een varken wordt geslacht. We krijgen pittige pálinka, brood en een stukje rauw zwoerd met zout aangereikt. Elders hangt een waterton aan een paal met een douchekop. We lopen via de westelijke heuvels terug. Plotseling zie ik een prachtige groene specht op 3 meter afstand op de besneeuwde grond.

Bij Bálint aangekomen, vertelt hij dat gisteren een auto met mensen uit Boekarest in Gruisor is geweest. Ze hebben geprobeerd kinderen te kopen (mogelijk voor de orgaanhandel of prostitutie). Mátéfi Ferenc, een werkloze 50-er die je overal in het dorp tegen komt, had hem dat verteld. Bálint herinnert zich dat een dergelijke poging ook in 1992 is gedaan.

We vragen Bálint om zo snel mogelijk het abonnement voor internet te aan te vragen, zodat hij snel en goedkoop met de Stichting kan communiceren. Helaas vergeet ik hem te vragen of geldgebrek dit misschien in de weg staat.

Om 15.00 uur krijgen we een maaltijdsoep met gevulde paprika’s bij twee dames, Melinda en Imola. Melinda heeft een dochter in de puberleeftijd dat een paar woorden engels spreekt. We vermoeden dat hun mannen in Hongarije werken (wat ze daar in 4 maanden verdienen is genoeg om van te leven voor de rest van het jaar).
Om 17.00 uur gaan we naar de predikant van Cserefalva, ds. Noémi, om de kosten van ons verblijf te betalen. We betalen € 250,- (€ 15 per persoon per nacht + € 10 voor de service). Noémi zegt dat in de pastorie plaats is voor twee gezinnen en geeft ons in overweging om er de zomervakantie door te brengen en uitstapjes te maken in de omgeving. Daarnaast heeft het pension een capaciteit voor maximaal 20 personen; jongelui kunnen er in de zomer uitstekend terecht.

We nemen om 18.00 uur onder het genot van koekjes, frisdrank en wijn afscheid van de mensen van Gruisor. Tijdens die bijeenkomst komt het jongveeproject weer ter sprake. Omdat er nauwelijks door Bálint wordt vertaald, ontgaat ons de discussie. Bálint vraagt uiteindelijk of het voor ons geen bezwaar is, als iemand in plaats van vee b.v. een meubelzaakje wil beginnen. Ik zeg dat dit geen probleem is, omdat het om hún economische ontwikkeling gaat en de mensen zelf het beste kunnen beoordelen wat kansrijk is.

Na een hartelijk afscheid van alle aanwezigen gaan we naar Lajos en zijn vrouw Itsa. We worden er bijzonder vriendelijk en gastvrij ontvangen. Lajos laat mij met schaken alle hoeken van het bord zien en als Jaco en Gert Geurtsen op gang zijn gekomen, wordt het dikke pret en gaan we schuddebuikend over de spekgladde weg terug naar Cserefalva. Even niet die kinderogen op het netvlies.

Donderdag 18 december: terugreis en thuiskomst
Na het ontbijt in het gastenverblijf nemen we afscheid van de delegatie van Lunteren en vertrekken.
De reis naar huis verloopt goed. In Hongarije wordt in een dorpje voor maar € 81,- warm gegeten, overnacht en ontbeten. Vrijdagochtend rijden we na een uur oponthoud bij de Hongaarse grens plank gas naar huis; we beginnen de ‘stal’ te ruiken. Thuis aangekomen, zeggen we tegen elkaar: ”sterk spul hé, die Fishermen’s Friends”.
Zaterdagochtend wordt de sponsorauto gratis bij de fam. Guliker gewassen en daarna bij de heer Jonker sr. in Hoevelaken afgeleverd. Uiteraard krijgt hij als herinnering een flesje pálinka.

Rest mij te vermelden, dat de samenwerking tussen de Nijkerkerveners geweldig was. We vulden elkaar prima aan. Ieder heeft zich prima ingezet om de kerstpakkettenactie te doen slagen; bij het inpakken en de verdeling. Ook was ieder intensief betrokken bij de projecten: John heeft tijdens de vergadering van de dorpsraad genotuleerd, Jaco die over de penningen ging, had een nuttige inbreng waar het ging over landbouw en watervoorziening en Gert heeft het geheel prachtig op video vastgelegd. Leuk om eens aan u te tonen. Dan ziet u waar uw geld naar toe is gegaan en waar het voor nodig is.

Gert van der Schuur
 

Volg ons op

Facebook-logo twitterlinkedin-logo

By Plimun Web Design

Onze Doelen

  • Studieproject voortzetten
  • Schoon drinkwater voorziening
  • Verbeteren dokterspost

10 jaar!! ontwikkelingshulp

Stichting Nijkerk 
voor Gruisor
006.jpg
SDC10762.JPG